دوستی 3

این برنامه تربیتی با استناد به سرفصل‌های کتاب «مطالعات اجتماعی پایه ششم» و با تمرکز بر نیازهای روانی-اجتماعی سنین ۱۲ سالگی (اوج‌گیری آگاهی اجتماعی) طراحی شده است.

هدف کلان، گذار از دوستی‌های احساسی و سطحی به روابطی مبتنی بر «تفکر»، «استدلال» و «حفظ هویت مستقل» در برابر فشارهای گروه هم‌سالان است.

مخاطب اصلی، دانش‌آموزان دختر پایه ششم ابتدایی هستند که در آستانه ورود به نوجوانی و مواجهه با چالش‌های ارتباطی قرار دارند.

این برنامه در قالب جذاب «جشنواره هنری» و در سه مرحله رقابتی، سه هدف اصلی را دنبال می‌کند:

رشد تفکر تحلیلی: پرورش توانایی استدلال در انتخاب دوست و تشخیص چرایی برقراری یک رابطه (نیاز عاطفی در برابر هدفمندی).
تقویت هویت و عزت‌نفس: توانمندسازی متربی برای «نه گفتن» به درخواست‌های نابجا، پرهیز از وابستگی کورکورانه و حفظ استقلال شخصیت در دوستی
پرورش خلاقیت و مهارت بیان: تبدیل مفاهیم انتزاعی اخلاقی به تولیدات عینی هنری مانند پادکست، پوستر و نمایش.

متربیان در یک فرآیند سه مرحله‌ای، ابعاد مختلف دوستی را واکاوی می‌کنند:

مرحله اول (داستان و پادکست): تکمیل یک داستان نیمه‌تمام درباره دوستی با شخصیتی کنترل‌گر (ناهید) و ساخت پادکست برای پاسخ به پرسش‌های بنیادی درباره تنهایی و ضرورت دوستی.
مرحله دوم (تجسم خلاق): طراحی «نقشه سرزمین دوستی» که در آن مفاهیم انتزاعی به صورت نمادین ترسیم می‌شوند؛ مانند «کوه موفقیت» (اثرات مثبت)، «آتشفشان خطر» (آسیب‌ها)، «رودخانه ارتباط» (گفت‌وگو) و «جنگل تجربه»
مرحله سوم (نمایش): تکمیل نمایشنامه‌ای با موضوع چالش برانگیز انتخاب بین «دوست پولدار» و «دوست سخت‌کوش/بامعرفت» و اجرای تئاتر گروهی.

در طول این مسیر، مربیان نقش تسهیل‌گر و هدایت‌گر را ایفا می‌کنند و به جای ارائه پاسخ مستقیم یا قضاوت اخلاقی، با طرح پرسش‌های عمیق، دانش‌آموزان را به فکر وامی‌دارند.

هدف این است که نوجوانان خود، با کشف و استدلال، به این بینش برسند که دوستی نباید مانع استقلال آن‌ها شود و باید بتوانند مرز میان «رابطه سازنده» و «رابطه آسیب‌زا» (مانند آتشفشان حسادت یا دروغ) را تشخیص دهند.

در پایان، متربیان با اجرای نمایش و ارائه نقشه‌های خود، درک عمیق‌تری از معیارهای انتخاب دوست و حقوق متقابل پیدا کرده و مهارت‌های اجتماعی خود را ارتقا می‌دهند.