خانه به خانه

این درس‌نامه یک برنامه تربیتی برای دانش‌آموزان پایه هشتم (دختر و پسر) است که با هدف اصلی تقویت تفکر و قدرت حل مسئله از طریق مطالعه زندگی مورچه‌ها طراحی شده است. بر خلاف بازی‌های فکری متعارف که هوش ریاضی را پرورش می‌دهند، این برنامه مسائل شبیه‌سازی شده از زندگی واقعی را ارائه می‌دهد.

اهداف فرعی طرح شامل تقویت کار گروهی، افزایش صبر و تحمل است. محتوای درسنامه از منابعی مانند “توحید مفضل” و “اسرار شهر مورچگان” موریس مترلینگ و مستندهای مرتبط تهیه شده است.

اجرای برنامه در هفت مرحله انجام می‌شود:
۱- آشنایی با حشرات و فراوانی آن‌ها
۲- آموزش بازی و قوانین
۳- بازی در زمین اختصاصی
۴- بازی در زمین مشترک دوگروهی
۵- بازی در زمین مشترک چندگروهی
۶- تحلیل عوامل شکست و پیروزی
۷- بررسی رابطه مورچه با دیگر موجودات

دانش‌آموزان در قالب گروه‌های ۳ نفره و در نقش کولونی‌های مورچه بازی می‌کنند. هر گروه باید با مدیریت منابع، گسترش قلمرو و مقابله با تهدیدات، کولونی خود را توسعه دهد. بازی شامل انواع مورچه‌ها (ملکه، کارگر، بافنده، دامدار، کشاورز و سرباز) است که هرکدام کارکردهای خاصی دارند.
زمین بازی به صورت خانه‌خانه طراحی شده و خانه‌های مختلف شامل فرصت‌ها (مانند منابع غذایی) و تهدیدات (مانند سوسک دزد، سیل و مورچه‌خوار) هستند. متربیان باید با تفکر استراتژیک، بین این فرصت‌ها و تهدیدها تعادل ایجاد کنند.

نقش مربی در این فرآیند، هدایت غیرمستقیم و تقویت روحیه تفکر و کار گروهی است.

برنامه با تحلیل شباهت‌های زندگی مورچه‌ها با انسان و بررسی روابط اکوسیستمی به پایان می‌رسد.

این برنامه تربیتی با ترکیب بازی، رقابت و محتوای مناسب، زمینه‌ساز پرورش مهارت‌های تفکر و حل مسئله در مواجهه با موقعیت‌های پیچیده زندگی است.