یار کشی

برنامه تربیتی «یارکشی» یک بازی رومیزی گروهی برای دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی (دختران) است که با هدف پرورش روحیه آزادمنشی و کاهش لجاجت در کودکان طراحی شده است. این طرح در قالب داستان‌های کوتاه و فعالیت‌های تعاملی، کودکان را با شخصیتی به نام «نرگس» و مادرش همراه می‌کند تا راه‌حل مشکلات روزمره خانواده‌های ایرانی را بیابند.

هدف اصلی:
پذیرش سخن و کار درست، پرهیز از لجاجت هنگام اشتباه، پذیرش خطا و زمینه‌سازی برای جبران آن، همچنین تقویت تفکر، خلاقیت و گوش دادن به دیگران از اهداف تفصیلی طرح است. بازی تأکید دارد که لجاجت ریشه در «بهترطلبی» دارد و باید به کودک کمک کرد ابعاد مختلف مسائل را ببیند.

مخاطب و نظام مسائل:
مخاطب دختران اول دبستان هستند که در «محیط باز تربیتی» (با اندیشه‌های متضاد) رشد می‌کنند. این کودکان ممکن است دچار حیرانی، پرخاشگری، اختلاف با والدین، میل شدید به گروه همسالان، سطحی‌نگری و ضعف تفکر شوند. روش تربیتی این برنامه تربیتی، بهره‌گیری از عواملی مانند تشویق و محبت (نه تحمیل) است تا کودک با رغبت در مسیر اهداف گام بردارد.

محتوا و قالب:
محتوا، داستانی برگرفته از وقایع واقعی دختران هم‌سن، با شخصیت‌پردازی خانواده‌ی سه نفره (نرگس، مادر، پدر) است. قالب اصلی، بازی رومیزی همراه با رقابت مدیریت‌شده و همکاری گروهی می‌باشد. برخلاف بسیاری از بازی‌ها، در این طرح اغلب فعالیت‌ها با مشارکت همه گروه‌ها انجام می‌شود. بازی دارای ۹ فعالیت است که هرکدام داستان جداگانه‌ای دارد و با حروف آموخته‌شده در کلاس اول پیوند داده شده تا مکملی برای خواندن و نوشتن باشد.

اجرا در پنج جلسه:
• مرحله اول (۹۰ دقیقه): گروه‌بندی دو نفره و ساخت عروسک‌های نرگس و مادر با وسایل بازیافتی (تحت هدایت مربی، بدون دخالت مستقیم)
• مرحله دوم (پنج جلسه ۴۵ دقیقه‌ای): بازی رومیزی با مهره و تاس. هر گروه با عروسک‌های خود پیش می‌رود. مربی با کشیدن قرعه ترتیب شروع را مشخص می‌کند. پس از رسیدن به خانه فعالیت، کارتی برداشته می‌شود و مربی داستان آن را با عروسک‌ها نمایش می‌دهد. فعالیت‌ها شامل موضوعاتی مثل «زنگ ورزش»، «برف بازی»، «آمپول، گربه، دعوا»، «فراموش نشه»، «مادر عصبانی می‌شود» و «کاردستی» است.

نکات تربیتی و اجرایی:
• رقابت ذاتاً در کودک وجود دارد، باید مدیریت شود نه انکار. هرگز نباید به تحقیر یا تضعیف شخصیت کودک بینجامد. بهترین مقایسه با شخصیت نرگس است.
• بازی باید در جلسات پیوسته اجرا شود تا خط داستانی فراموش نشود.
• مربی باید صفحه بازی، تاس و امکانات هر فعالیت را از قبل فراهم کند.
• امتیازدهی فقط به گروه فعال نیست؛ همه گروه‌ها در فعالیت‌ها مشارکت داده می‌شوند.

اهداف فرعی:
کارگروهی (همکاری و هماهنگی) و تفکر (انتخاب‌های متفاوت با آثار متفاوت در بازی)

این برنامه تربیتی با تلفیق داستان، بازی، ساخت‌وساز و نمایش، بستری شاد و اثربخش برای اصلاح رفتار لجوجانه و تقویت آزادمنشی در کودکان اول دبستان فراهم می‌کند.